Archiwum dla książka

Co to jest kultura informacyjna? Dr hab. Hanna Batorowska (Profesor Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie) opisuje ją jako cel człowieka rozwijającego swoje kompetencje informacyjne. W kolejnych etapach swojego życia, pod wpływem oddziaływania środowiska i – jak to określa auotorka – samouctwa, człowiek zmierza do mistrzostwa w poszukiwaniu, gromadzeniu, ocenianiu i prezentowaniu informacji oraz wykorzystywaniu jej w rozwiązywaniu problemów życia codziennego. Tak można rozumieć propozycję Batorowskiej, propozycję mocno związaną z pedagogiką pracy (subdyscyliną pedagogiki ufającą w neoliberalną obietnicę lepszego świata – będącego następstwem możliwie najlepszego dostosowania się do oczekiwań rynku).

Ukazała się nowa książka Hanny Batorowskiej Od alfabetyzacji informacyjnej do kultury informacyjnej: rozważania o dojrzałości informacyjnej. Dzięki Stowarzyszeniu Bibliotekarzy Polskich (wydawcy) miałam okazję zapoznać się z tym tytułem tuż po premierze (otrzymując książkę w ramach akcji „Recenzja za książkę”). To kolejna publikacja, w której autorka konsekwentnie kontynuuje swoje rozważania nad kulturą informacyjną (przedstawione w licznych artykułach oraz monografii: Kultura informacyjna w perspektywie zmian w edukacji).

Moja recenzja została opublikowana na stronie Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich. Przedstawiam ją również tutaj, mając nadzieję na szerszą dyskusję o możliwości dokonania się zwrotu interpretatywnego we współczesnej nauce o informacji, a zwłaszcza w badaniach nad użytkownikami informacji.

Czytaj dalej…

Spod skrzydeł UNESCO wyszła interesująca publikacja, pt.: Overview of Information Literacy Resources Worldwide. Jest to zbiór linków do ogólnie dostępnych (otwartych) zasobów elektronicznych związanych z edukacją informacyjną: stron internetowych, prezentacji, książek itp. Dobór linków spoczął na współautorach pochodzących z różnych części świata. Obok rozdziałów odsyłających do zasobów w języku norweskim, portugalskim czy rosyjskim, znajdziecie również rozdział z linkami do polskich treści (publikacja obejmuje zasoby w 42 językach). Polską część przygotowała Zuza Wiorogórska.

Czytaj dalej…

W maju ubiegłego roku pisałam o książce Renaty Piotrowskiej „Edukacja informacyjna w polskiej szkole”. To doskonałe studium nad poszukiwaniem w podstawie, programach i podręcznikach elementów edukacji informacyjnej, było jednym z niewielu dowodów zainteresowania tematyką kompetencji informacyjnych dzieci i młodzieży w środowisku bibliotekoznawczym. W maju wyrażałam nadzieję, że opublikowany zostanie również inny doktorat z tej tematyki. Praca prezentująca badania nad kompetencjami informacyjnymi uczniów autorstwa Justyny Jasiewicz. To była to dobra wróżba…


„Kompetencje informacyjne młodzieży” Justyny Jasiewicz ukażą się już wkrótce, jak dowiadujemy się ze strony wydawnictwa SBP. Oto fragment recenzji:

Ciekawym elementem opracowania są wyniki sondażu przeprowadzonego przez badaczkę na grupie niemal 150 uczniów w wieku gimnazjalnym z Polski, Niemiec i Wielkiej Brytanii oraz analiza programów nauczania z tych krajów. Autorka opisuje źródła informacji wykorzystywane przez młodzież w procesie kształcenia, sposoby oceny wiarygodności informacji, a także kłopoty, z jakimi młodzi ludzie spotykają się prowadząc poszukiwania w środowisku sieciowym. Efekt? Rzetelny i dający do myślenia obraz tytułowego zagadnienia, a przy tym świetna książka dla nauczycieli, bibliotekarzy i… decydentów kształtujących szkolne programy edukacyjne

Czy autorki (Jasiewicz i Piotrowska) zgodne są w ocenie zawartości programów nauczania? Na to pytanie otrzymamy odpowiedź już wkrótce.

Edukacja medialna i informacyjna niejednokrotnie występowały w jednej drużynie. Za takim połączeniem opowiada się również UNESCO. Na dowód przedstawiam najnowszą publikację międzynarodowej organizacji:
Media and Information Literacy Curriculum for Teachers (2011)

Jak tytuł wskazuje publikacja zawiera rekomendowany program kształcenia umiejętności informacyjnych i medialnych. Jest próbą realizacji – na gruncie szkolnym – założeń 3 międzynarodowych deklaracji:

Wiele miesięcy temu usłyszałam o powstającej we wrocławskim ośrodku bibliotekoznawstwa

(Instytut Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa UWr) pracy na temat programów kształcenia kompetencji informacyjnych uczniów. Jesienią ubiegłego roku jej autorka Renata Piotrowska obroniła rozprawę doktorską wzbogacając (jak dotychczas nieliczny w naszym kraju) repertuar dysertacji z tego zakresu. Obecnie dostępna jest na rynku księgarskim publikacja autorki „Edukacja informacyjna w polskiej szkole”. To skromniejsza objętościowo wersja rozprawy, aczkolwiek uzupełniona o informacje na temat Reformy programowej.

Co w środku?

Zagraniczne standardy
Przede wszystkim rzeczowe informacje na temat standardów kształcenia informacyjnego w wybranych krajach. Autorka nie tylko dostarcza ich przekładu, ale także poddaje je krytyce, pomagając czytelnikowi zrozumieć skutki wydawałoby się niewielkich różnic (jak wiadomo diabeł tkwi w szczegółach). Wskazuje również na wkład stowarzyszeń bibliotekarskich w formułowanie zakresu edukacji informacyjnej.

Edukacja informacyjna po polsku
Kształtowanie kompetencji informacyjnych włączane było i jest w program szkolny, a to jako lekcje biblioteczne, a to jako ścieżka międzyprzedmiotowa… Piotrowska nie kończy swojego wywodu na dokumentach regulujących pracę dydaktyczną nauczyciela–bibliotekarza. Dokonuje analizy i wyłuskuje z podstawy programowej, programów poszczególnych przedmiotów oraz podręczników elementy świadczące o obecności edukacji informacyjnej poza biblioteką szkolną. Efektem benedyktyńskiej pracy autorki jest szczegółowy raport o spodziewanych celach i innych zapisach obligujących „tablicowych” nauczycieli do rozwijania kompetencji informacyjnych swoich podopiecznych. Interesujący jest proces rozmywania owych wytycznych, obecny już na poziomie podręcznika. Autorzy zaakceptowanych przez MEN podręczników najczęściej dość luźno interpretują zalecenia podstawy programowej jeśli chodzi o zakres edukacji informacyjnej, ograniczając ją do samego wyszukiwania bądź prezentacji informacji. Faworyzują źródła elektroniczne pokładając zaufanie w zdolność ucznia do samodzielnej oceny elektronicznej informacji. Na tor boczny odstawiany jest nauczyciel-bibliotekarz (absolwent studiów przygotowujących do wyszukiwania informacji i dalszej z nią pracy).

Dla kogo?
Jeśli jesteś nauczycielem-bibliotekarzem polecam Ci książkę Piotrowskiej, jako pomoc w określeniu pól współpracy z innymi dydaktykami w Twojej instytucji.

Jeśli interesuje Cię idea information literacy polecam Ci książkę Piotrowskiej, jako kompendium wiedzy o systemowych rozwiązaniach w edukacji informacyjnej na poziomie podstawowym i ponadpodstawowym.

Ps: Także warszawski ośrodek bibliologiczny (Instytut Informacji Naukowej i Studiów Bibliologicznych UW) wzbogacił się o nową dysertację z zakresu edukacji informacyjnej (autorstwa Justyny Jasiewicz-Hall). Z niecierpliwością oczekuję na jej publikację.

Grafika – strona tytułowa: http://sbp.pl/wydawnictwa/produkt?produkt_id=150